Tweeluik Girard Studiekring: Actuele ontwikkelingen in de mimetische theorie

Voor ons als studiekring wordt het gedachtegoed van René Girard al geruime tijd als actueel beschouwd. Opvallend is echter dat het denken van Girard sinds enkele maanden aan populariteit wint in bredere (en soms onverwachte) kringen. Met name in de Verenigde Staten is deze ontwikkeling zichtbaar, waar zijn denken onder meer onder de aandacht wordt gebracht door zogenoemde trumpianen.

Op 18 juni verscheen hierover het artikel 'Je eigen zondebokken zie je niet' van Frank Mulder in De Groene Amsterdammer. In dit artikel wordt duidelijk gemaakt hoe Girards werk vatbaar is voor uiteenlopende interpretaties, zowel door ‘linkse’ als ‘rechtse’ groeperingen. Hoewel veel Girard-aanhangers zich thuis voelen aan de linkerkant van het politieke spectrum (met een sterke aandacht voor slachtoffers), kunnen conservatieve groepen eveneens met de denkbeelden van Girard uit de voeten. Zo wijzen conservatieve denkers op de rivaliteit die ontstaat rondom het slachtofferschap, of op het belang van het beschermen van de homogeniteit van een groep. Voorbeelden hiervan zijn J.D. Vance(vicepresident van de Verenigde Staten) en Peter Thiel (investeerder, politiek activist, schrijver en voormalig student van Girard). In een blogartikel van J.D. Vance getiteld 'How I Joined the Resistence' is bijvoorbeeld te lezen hoe Vance door Thiel in aanraking kwam met Girards denken, wat naar eigen zeggen zijn leven veranderde:

But Peter [Peter Thiel] left me with one more thing: he was possibly the smartest person I’d ever met, but he was also a Christian. He defied the social template I had constructed—that dumb people were Christians and smart ones atheists. I began to wonder where his religious belief came from, which led me to René Girard, the French philosopher whom he apparently studied under at Stanford. 

Girards gedachtegoed spreekt dus een brede groep mensen aan, maar waar ligt de grens? Op de jaarlijkse COV&R-conferentie (juni 2025) werd deze vraag hardop gesteld. Welke interpretaties (zowel over links als over rechts) doen geen recht meer aan de kern van Girards boodschap en wat betekent dit voor ons?

Dit onderzoeken we in de eerste twee kringbijeenkomsten van 2026, samen met prof. em. Guido Vanheeswijck (30 januari 2026) en theoloog Wolfgang Palaver (27 maart 2026).