De registratie van de kringbijeenkomst van 30 januari 2025 is inmiddels beschikbaar op YouTube.
Ook op Spotify is een audio-opname van de bijeenkomst te vinden. 

We nodigen u graag uit voor de kringbijeenkomst op 30 januari 2026 van 13.30 tot 15.30 uur in de pastorie van de Dominicuskerk in Amsterdam.

Deze bijeenkomst is de eerste van een tweeluik die in het teken staat van het politieke gebruik en misbruik van het denken van René Girard (1923 – 2015) en de invloed van de kring van ‘oligarch-intellectuelen’ rondom Trump. De spreker is Guido Vanheeswijck.

Hieronder vindt u links naar zijn tekst.

• 'De Trumpfluisteraar' - deel 1, deel 2 en deel 3 in Streven 2025

Programma:

13:00-13:30: inloop en koffie
13:30-14:15: voordracht Guido Vanheeswijck: Het gebruik en misbruik van Girards mimetische theorie
14:15-14:30: vragen verzamelen
14:30-14:45: pauze
14:45-15:30: beantwoording van de vragen en discussie
15:30-16:30: borrel
17:00-19:00: diner (op eigen kosten) met Guido Vanheeswijck

Belangrijk: we vragen u zich aan te melden voor 23 januari, en daarbij ook aan te geven of u aanwezig wilt zijn bij de borrel en het diner.

Het zal dit keer niet mogelijk zijn de bijeenkomst online bij te wonen. Wel wordt er een videoregistratie gemaakt, zodat u de lezing van Guido Vanheeswijck naderhand kunt bekijken. U bent van harte welkom eventuele vragen en/of opmerkingen naar aanleiding van de lezing te mailen. Guido Vanheeswijck zal hier dan zo goed mogelijk op ingaan.

Voor ons als studiekring wordt het gedachtegoed van René Girard al geruime tijd als actueel beschouwd. Opvallend is echter dat het denken van Girard sinds enkele maanden aan populariteit wint in bredere (en soms onverwachte) kringen. Met name in de Verenigde Staten is deze ontwikkeling zichtbaar, waar zijn denken onder meer onder de aandacht wordt gebracht door zogenoemde trumpianen.

Op 18 juni verscheen hierover het artikel 'Je eigen zondebokken zie je niet' van Frank Mulder in De Groene Amsterdammer. In dit artikel wordt duidelijk gemaakt hoe Girards werk vatbaar is voor uiteenlopende interpretaties, zowel door ‘linkse’ als ‘rechtse’ groeperingen. Hoewel veel Girard-aanhangers zich thuis voelen aan de linkerkant van het politieke spectrum (met een sterke aandacht voor slachtoffers), kunnen conservatieve groepen eveneens met de denkbeelden van Girard uit de voeten. Zo wijzen conservatieve denkers op de rivaliteit die ontstaat rondom het slachtofferschap, of op het belang van het beschermen van de homogeniteit van een groep. Voorbeelden hiervan zijn J.D. Vance(vicepresident van de Verenigde Staten) en Peter Thiel (investeerder, politiek activist, schrijver en voormalig student van Girard). In een blogartikel van J.D. Vance getiteld 'How I Joined the Resistence' is bijvoorbeeld te lezen hoe Vance door Thiel in aanraking kwam met Girards denken, wat naar eigen zeggen zijn leven veranderde:

But Peter [Peter Thiel] left me with one more thing: he was possibly the smartest person I’d ever met, but he was also a Christian. He defied the social template I had constructed—that dumb people were Christians and smart ones atheists. I began to wonder where his religious belief came from, which led me to René Girard, the French philosopher whom he apparently studied under at Stanford. 

Girards gedachtegoed spreekt dus een brede groep mensen aan, maar waar ligt de grens? Op de jaarlijkse COV&R-conferentie (juni 2025) werd deze vraag hardop gesteld. Welke interpretaties (zowel over links als over rechts) doen geen recht meer aan de kern van Girards boodschap en wat betekent dit voor ons?

Dit onderzoeken we in de eerste twee kringbijeenkomsten van 2026, samen met prof. em. Guido Vanheeswijck (30 januari 2026) en theoloog Wolfgang Palaver (27 maart 2026).

--> tekst

Michael Elias over Familieconflicten in Genesis

Over het eerste boek van de joodse en christelijke bijbel zijn bibliotheken volgeschreven en er is in de geschiedenis eindeloos gediscussieerd over vragen als: hoe kan de wereld in zeven dagen zijn geschapen, waar zou de tuin van Eden gelegen kunnen hebben, hoe hoog was de toren van Babel, wat voor figuur was Abraham?

Een vraag die René Girard vaak bezighield luidt: in welk opzicht zijn de verhalen in Genesis te vergelijken met mythen uit de oudheid? Kan de mimetische theorie daar vanuit het zondebokmechanisme licht op werpen? Rabbijn Jonathan Sacks sluit zich aan bij deze vraagstelling, die hij uitwerkt in commentaren bij het eerste boek van de Tora. Daarbij gaat hij nauwgezet in op de verhaallijn in Genesis die de ontwikkeling van familieverhoudingen schetst, met vragen als: kunnen wij ons inleven in de hoofdpersonen? Hoe worden ze gepresenteerd? Welke motieven zijn er te onderkennen?

De moord van Kain op Abel, de gevoelens van jaloezie tussen Sara en Hagar, de rivaliteit tussen de halfbroers Ismaël en Isaak, tussen de tweeling Jakob en Esau, tussen Lea en Rachel, Jozef en zijn broers lopen uit op een vredig slot, met de zegen van Jakob aan Efraim en Manasse - waarna de grootfamilie in Exodus een volk kan worden.