Geschiedenis

Denken over cultuur, godsdienst en geweld.
In 1985 ontving René Girard van de Vrije Universiteit zijn eerste eredoctoraat. Het Blaise Pascal Instituut van de VU was al eerder een studiekring gestart over zijn veelomvattende cultuurtheorie. In de 21ste eeuw is het belang van Girards werk toegenomen: globalisering leidt tot mimetische rivaliteit op wereldschaal en religie is steeds meer van invloed op de internationale politiek. Reeds in de jaren zeventig had Girard zijn opvattingen daarover ontwikkeld en betoogde hij dat godsdienst niet de bron is van geweld, maar moet worden beschouwd als middel tot beteugeling daarvan. 


Wie is Girard?
René Girard (1923) is een Frans-Amerikaans denker, die vanaf 1960 school begon te maken met zijn studies over Europese literatuur. Schrijvers als Dante, Cervantes, Stendhal, Dostojewski en Proust ontlenen hun grootheid volgens hem aan de ontmaskering van het 'authentieke'. Ze laten zien hoe mensen een ander nodig hebben om zelf te kunnen begeren, hoe ze elkaar navolgen. Het geloof in de authenticiteit van het begerend subject ('jezelf willen zijn') is doorgaans een romantische leugen. >>> Meer over Girard >> Zie ook: Projet René Girard, Archives audio et vidéo du philosophe et anthropologue en Imitatio Conference April 2008, René Girard video.

Menswetenschap - joodse en christelijke traditie
In de loop der jaren onderbouwde Girard zijn hypothese met gegevens uit vooral de humaniora tot een vorm van cultuurwetenschap die als mimetische theorie bekendheid kreeg. Anders dan veel moderne denkers baseerde hij zich daarbij steeds explicieter op de joodse en christelijke traditie. In zijn onderzoek naar crisis, geweld en zondebok plaatst hij bijbelse verhalen tegenover oude en nieuwe mythen. Zijn inzichten zijn veelomvattend, zijn ambities groot; de disciplinaire verkaveling in de wetenschap is hem een doorn in het oog. Behalve letterkundigen, antropologen en theologen inspireert hij ook juristen, biologen, economen, psychotherapeuten, organisatiedeskundigen en pedagogen.